Rookmachine: dichte rook voor visueel effect
Een rookmachine produceert dichte, zichtbare rook die de ruimte vult met een wolkachtige nevel. Het effect is direct en dramatisch: de rook is zichtbaar als een substantiële massa in de lucht en op ooghoogte.
Rook wordt geproduceerd door het verwarmen van een speciale rookvloeistof - een op waterbasis gemengd product dat bij hitte verdampt tot microscopisch kleine druppeltjes. Die druppeltjes vormen de zichtbare rook. Het effect is tijdelijk: na het stoppen van de machine verdwijnt de rook geleidelijk door ventilatie.
Waar gebruik je een rookmachine voor?
- Dramatische onthullingen (een artiest die het podium betreedt door een rookwolk)
- Spookhuiseffecten en thema-evenementen
- Laag-bij-de-gronds rook in combinatie met een low-fog machine of CO2-sneeuw
- Situaties waar je wilt dat de rook zichzelf zichtbaar maakt als een "prop"
De Look Solutions Viper NT is een professionele rookmachine die we in ons wagenpark hebben. Hij produceert een grote hoeveelheid rook snel en betrouwbaar, ideaal voor dramatische inzetten op het podium.
Rookmachines activeren sneller rookmelders dan hazers. Vraag altijd bij de locatie of rookmelders uitgeschakeld kunnen worden tijdens het event, of zorg voor een HaaS (Heat-Activated Alarm System)-overbrugging die alleen thermische melders laat werken.
Hazer: fijne haze voor lichtbundels
Een hazer produceert een veel fijnere, bijna onzichtbare nevel die homogeen door de ruimte verdeeld wordt. Je ziet de haze zelf nauwelijks - maar je ziet wel wat hij doet: lichtbundels van moving heads, spotlights en lasers worden plotseling zichtbaar als heldere stralen die door de lucht snijden.
Haze is het geheime wapen van de professionele evenementenwereld. Op televisie en bij grote concerten zien lichtshows er indrukwekkend uit omdat er altijd een lichte haze in de zaal hangt. Zonder haze zijn lichtbundels alleen zichtbaar op het oppervlak waarop ze schijnen - niet als dramatische stralen in de lucht.
Waar gebruik je een hazer voor?
- Zichtbaar maken van lichtbundels en lasereffecten
- Sfeervolle, subtiele nevel in de zaal zonder de ruimte te "vullen"
- Concerten, clubavonden, zakelijke shows en award-events
- Situaties waar rook te overheersend is maar een subtiel luchteffect gewenst is
De Stairville HZ-200 Hazer en de ADJ Fog Fury Jet zijn beschikbaar in ons wagenpark. De hazer draait continu op een laag niveau en houdt de haze-concentratie in de ruimte constant, terwijl de Fog Fury Jet als burst-machine kan worden ingezet voor snelle, gerichte rook-inzetten.
Haze gebaseerd op minerale olie (zoals de Stairville HZ-200) activeert rookmelders minder snel dan watergebaseerde rook. Voor locaties met gevoelige rookdetectie is een oliegebaseerde hazer de veiligste keuze.
Binnen versus buiten
De omgeving bepaalt sterk welk product je kiest en hoe je het inzet.
Binnen:
Binnen werkt haze het beste. De gesloten ruimte houdt de haze-concentratie stabiel zonder dat je constant bij hoeft te vullen. Een goede hazer kan een zaal van 500 vierkante meter uren lang in een lichte nevel houden. Rookmachines werken ook prima binnen voor speciale momenten, maar zijn minder geschikt voor continue achtergrondeffecten.
Buiten:
Buiten is wind de vijand van zowel rook als haze. Wind verspreidt de nevel snel en maakt het lastig om een consistent effect te bereiken. Rookmachines hebben doorgaans een groter outputvolume en zijn daardoor beter bestand tegen enige wind dan hazers. Bij sterke wind (meer dan 4 Beaufort) is elk rook- of hazeeffect buiten moeilijk beheersbaar.
Houd bij outdoor events rekening met de windrichting: rook en haze die naar de omgeving waait kan klachten van omwonenden opleveren of de zichtlijn van verkeer beïnvloeden. Plan de positionering van de machine doordacht.
Rookmelders en ventilatie
Dit is het meest kritieke praktische punt bij het gebruik van rook- en hazemachines in binnenlocaties. Veel locaties hebben gevoelige rookmelders die ook op haze reageren en daarmee ongewenst het brandalarm kunnen activeren.
Wat moet je regelen?
1. Vraag bij de locatie welk type rookmelders aanwezig zijn. Optische rookmelders (die lichtverstrooiing detecteren) reageren het snelst op haze. Thermische melders reageren alleen op warmte en gaan niet af op rook of haze.
2. Bespreek met de locatiemanager of rookmelders tijdelijk uitgeschakeld kunnen worden. Dit vereist doorgaans overleg met de brandweer of een erkend installateur en is zeker bij professionele locaties goed geregeld.
3. Gebruik een oliegebaseerde hazer in gevoelige omgevingen. Dit type produceert deeltjes die kleiner zijn en minder snel optische melders activeren dan watergebaseerde rook.
4. Zorg voor adequate ventilatie. Een overdaad aan rook of haze in een slecht geventileerde ruimte is onprettig voor bezoekers en kan op den duur ademhalingsklachten geven. Ventileer na het event goed door.
Bij twijfel: bespreek het gebruik van rook en haze altijd van tevoren met de locatie en neem het op in het draaiboek.
Vraag ons naar de specificaties van de machines die je overweegt te huren. Wij kunnen adviseren welk product het minste risico geeft op rookmelderproblemen bij jouw specifieke locatie.
Oprichter van DAE Productions met 12 jaar ervaring in technisch ontwerp en showproductie. Schrijft en reviewt de kennisbank samen met het vaste technische team.
